MINI MODESHOW 22 june 2019

Made in Mechelen, with love: skarban
Over de eerste kledingcollectie van Markéta Škarban

Café De Wei tussen de Ijzerenleen en de Vismarkt in Mechelen bestaat nu twee jaar. Het café is geregeld het toneel van kunstuitingen allerhande: het begon met jazzconcertjes, ondertussen komen verschillende muziekgenres en kunstvormen aan bod. Muzikanten gaan er graag optreden, voor de sfeer, de kunstminnende klanten, de vriendelijke bediening én het lekkere eten. In het zaaltje naast het café, de BijWei, is er extra ruimte voor allerlei evenementen.
Op zaterdag 22 juni 2019 liepen vier mannequins een heuse modeshow in het café. Ze deden dat met een flinke portie zelfvertrouwen en zelfrelativering, ze dansten en poseerden als volleerde modellen. Het was de coming out van Markéta Škarban als modeontwerpster met haar eigen kledinglijn skarban.
Markéta groeide op in Tsjechië, op het platteland. Haar ouders leerden haar van de natuur te houden en ermee samen te leven. Haar grootouders, die 70 jaar ouder waren dan Markéta zelf, leerden haar andere waarden van andere tijden. Ze leerden haar dingen maken met haar handen, met echte materialen, de kracht van authenticiteit, niet zomaar iets weggooien, leven in het ritme van de natuur. Ze woont al 15 jaar in België en werkte hier eerst als architect.
Onlangs herontdekte ze het plezier van het naaien. Als meisje van 9 of 10 jaar ontwierp ze poppenkleedjes, vanaf haar tienerjaren maakte ze ook kleren voor zichzelf en nog later ook voor haar zonen. Haar zus is ook naaister, dus ook dat zit in de familie. Markéta houdt van creëren, van ontwerpen bedenken en uitwerken.
Ongeveer een jaar al knipt, borduurt, schildert en naait ze aan haar eerst kledinglijn. Met prachtige transparante katoen die ze vond bij Ann Demeulemeester en Dries Van Noten ontwierp ze haar eerste hemden. Ze ging die met de hand beschilderen. De lichte katoen spande ze op en ze schetste in Chinese inkt een grote wolf op de rug. Dat smaakte naar meer: de wolf werd een beer, er verschenen vrouwensilhouetten op de mannenhemden en plots stond er ook een zelfgeschreven tekst. De hemden zien er comfortabel en licht uit aan de voorkant, eigenzinnig en krachtig aan de achterkant.
Ze verknipte oude hemden van haar zoons tot nieuwe, een patchwork van verschillende stoffen en kleuren. Af en toe lichtte Markéta in aanloop naar haar modeshow al een tipje van de sluier op via haar website en sociale media, maar de diversiteit aan ontwerpen voor mannen en vrouwen die ze toonde verraste alle aanwezigen. De kleren ademden waar Markéta vandaan komt: die authenticiteit, de eerlijke stoffen, de natuur. De verrassende toets in snit en bedrukking maakt het geheel fris.
Toegegeven, haar eerste modeshow was een thuismatch, Markéta werd aangemoedigd door enthousiaste vrienden en kennissen, Café de Wei zat gezellig vol. De rode loper lag dwars door de ruimte, alsof de architecte in Markéta de ruimte onder controle had.
Filosofe Ann Meskens van boekhandel De Zondvloed mocht een inleiding geven. Ann beweerde dat alles aan alles raakt. Om dat te bewijzen, nam ze het boek ter hand dat ze net aan ’t lezen was, over de techniekfilosofie van Lewis Mumford uit 1934. Het is een soort geschiedenis van de techniek, en dus ook van ons, de mens.
Mumford beweert, in 1934 nog altijd, dat we veel kwijtraken, en misschien ook het meest menselijke. Het lokale, het persoonlijke, het individuele, het unieke, het betekenisvolle, het menselijke en daardoor ook het onvolmaakte, een zekere aandacht. Dat gebeurt al vanaf het begin dat we iets maken: het contact bijvoorbeeld met materialen, werktuigen, met de stof. De weerstand van de werkelijkheid. 
Hoe een schaar zich naar de handen zet van een naaister, en hoe de handen van de naaister zich vormen naar de schaar. Hoe het een samenwerking is van zoveel elementen van bij het oorspronkelijk ontwerp, hoe er een soort van harmonie ontstaat tussen mens en omgeving, hoe een eerste intuïtie of idee doorheen het bedenken, naaien en afwerken nog allerlei richtingen kan inslaan. Kortom, hoe daardoor ook betekenis, verhaal en persoonlijkheid in het eindproduct sluipt.
En dat is precies wat er gebeurt met de eerste skarban-collectie, de kleren leven, spreken en vertellen een verhaal. En wie de kledingstukken draagt, voegt een deel van zijn of haar verhaal toe.
Markéta geeft zichzelf in haar collectie bloot, haar roots en haar persoonlijkheid waren een inspiratiebron en de kledingstukken inspireren op hun beurt de dragers van de kleren. De aandacht en de toewijding waarmee Markéta haar hemden, T-shirts, kleedjes, broeken en rokken maakte, zorgen ervoor dat je het kledingstuk meer koestert. En daardoor voeg je er weer een betekenis aan toe.
Het is het leven dat Markéta vormen en verhalen aanreikt voor haar collectie. In haar eigen woorden klinkt dat zo: ‘Between the materials and tools I constantly discover new forms and make new stories. Literally everything can appeal to me: a leaf on the ground in the woods, a piece of old material, a second-hand sweater… everything that has lived or died is radiant and amazing.’
Mumford beweerde dat de schoonheid en nabijheid van kunst en ambacht ons iets kan teruggeven. Hij had gelijk.
Veel aanwezigen keken met een brede glimlach op hun gezicht naar de modeshow. Dat kwam door dat tikje rebelsheid, dat vleugje humor en die – soms letterlijke – twist in haar ontwerpen. En die humor is een van de troeven van skarban. ‘I love practical items of clothing with a touch of humor; a rebellious note, simple and quirky.’
Haar authentieke kracht is gevoed door eigen ervaringen, schoonheid en culturele geschiedenis. ‘My personal life history has taught me that anything is possible if only I believe in it. Authenticity is my second nature; and without the connection with the “first nature” I can not breathe. I hope you can find these words – unspoken – in my clothes.’
De wintercollectie van skarban is iets om naar uit te kijken voor al wie authenticiteit, humor en originaliteit hoog in het vaandel draagt.  

De kleding is hier te koop.

Elke Vandersypen

 

intro Ann Meskens

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *